Op Avontuur in het Kuyperarchief: Column 5: Van onleesbaar tot leesbaar. Transkribus en Kuyper

Deze week een column van studentassistenten Jens van Lingen en Romée Neef. Zij leggen jullie graag meer uit over Transkribus. Deel 5: ‘Van onleesbaar tot leesbaar – Transkribus en Kuyper’

06-04-2021 | 16:55

Kuyper_blog05 Abraham Kuyper hield zich flink bezig. Als hij niet een driestar aan het schrijven was, was hij wel een college aan het geven. Naast als zijn werkzaamheden wist Kuyper een constante stroom van correspondentie te onderhouden. In zijn drukke leven wist hij toch tijd vrij te maken om brieven te schrijven naar zijn vrouw, kinderen, vrienden en collega’s. In sommige brieven komen zijn persoonlijke gevoelens tot uiting. Tijdens zijn rondreis door Amerika, van augustus tot december 1898, schreef Kuyper klagend naar huis. Zo blijkt uit een brief die hij schreef op 8 oktober in New York dat hij weer maagklachten had, en dat de avondmalen met Amerikaanse collega´s saai waren.

Kriegelig handschrift
Kuyper kwam echter vaak tijd te kort voor het netjes schrijven van zijn brieven, omdat hij een boot moest halen, weer les moest geven of een ministerraad moest bijwonen. Zijn brieven zijn daardoor slordig, lastig te lezen en zitten vol met afkortingen. Vooral de lange brieven waar hij mogelijk ongeduldig raakt, zijn één grote puzzel.

Transkribus in actie 
Met behulp van Transkribus probeert de UB hier verandering in te brengen. Transkribus maakt het mogelijk om verschillende schrijfstijlen automatisch te ontcijferen. Hiervoor moet je een model creëren dat in staat is de brieven zelf te lezen. Door meerdere brieven van een persoon of schrijfstijl in te voeren en de bijbehorende transcripties toe te voegen, kan Transkribus een model trainen om de letters, cijfers en woorden te lezen.

Ons doel
Op dit moment zijn wij een model aan het trainen dat in de toekomst moet helpen de brieven van Kuyper te ontcijferen. Het archief Abraham Kuyper bevat bijna 9000 brieven geschreven voor en door Kuyper. En tot op de dag van vandaag wordt deze collectie aangevuld met tot nog toe onbekende brieven van Kuyper. Door een Kuyper-model te trainen hopen wij de ontsluiting van het Kuyper-archief te kunnen bevorderen. Hierdoor zal er in de toekomst meer en beter onderzoek naar Kuyper en zijn correspondentie gedaan kunnen worden. Misschien werkt het model wel zo goed dat zelfs de meest moeilijke brieven van Kuyper zonder enige moeite ontcijferd worden, en nieuwe interessante ontdekkingen gedaan worden.  

Lees de andere avonturen in het archief van Kuyper