Zoek je een scriptieonderwerp? Bekijk de VU Kunst- en Erfgoedcollecties

Foto’s, brieven, kleitabletten, oude kaarten en drukken maken het verleden tastbaar.

18-02-2020 | 13:50

Vind je het leuk om onderzoek te doen aan de hand van primaire bronnen? Zoals foto’s, brieven, oude drukken of persoonlijke archieven? Kijk dan eens op de UB-website en in de Beeldbank met informatie over de kunst- en erfgoedcollecties van de VU. Je vindt er ook een lijst met ideeën voor (scriptie)onderzoek. Zo kun je duiken in de geschiedenis van een studievereniging, de VU-campus of Uilenstede – of je buigen over de opkomst van politieke prenten of het zilverwerk op bijbels. Onze conservatoren helpen je graag.

W80WillemienAntifoKeus uit honderdduizend onderwerpen
Er is natuurlijk veel meer onderzoek mogelijk dan op die lijst staat, zo zegt Willemien van Dijk, conservator Handschriften en oude drukken die de lijst samen met haar collega’s Hans Seijlhouwer en Liselotte Neervoort opstelde. “Ik koop bijvoorbeeld regelmatig stukken aan, Hans krijgt nieuwe archieven binnen en Liselotte struint de kelders van de VU af en doet nieuwe ontdekkingen. Studenten hebben de keus uit honderdduizend andere onderwerpen uit onze collectie.”

Een handschrift: een uniek onderwerp voor je scriptieonderzoek
Van Dijk: “Een handgeschreven document biedt een rijkdom aan informatie. Je kunt verschillende aspecten van een handschrift onderzoeken. Je kunt je bijvoorbeeld verdiepen in de tekst: wat wordt er geschreven en waarom? Welke woorden gebruikt de schrijver? Of je leest over een bepaalde plaats. Waar ligt dat dorp, gehucht of die stad eigenlijk? En wat is de verhouding van de auteur tot die plek? Hier noemt de schrijver de naam van iemand. Wie is die persoon? Welke relatie hebben ze?”

Onderzoek naar materiële eigenschappen
Je kunt ook onderzoek doen naar de materiële eigenschappen van een handschrift. Heeft de schrijver papier of perkament gebruikt? En hoe is het handschrift gebonden? Je kunt het handschrift vanuit paleografisch oogpunt bestuderen. “Studenten vinden gotische drukletters vaak moeilijk om te lezen, maar dat is altijd nog makkelijker dan een willekeurig zeventiende-eeuws handschrift. Dat is vaak behoorlijk puzzelen,” aldus Van Dijk. “Eigenlijk is ieder handschrift bijzonder om je in te verdiepen. Het is per definitie uniek. De schrijver vertrouwt allemaal persoonlijke zaken aan het papier toe. Dat kan in een briefwisseling zijn, een logboek of een dagboek. De kans dat iemand anders al onderzoek heeft gedaan naar een handschrift is klein. Daarmee heb je een uniek onderwerp voor je thesis.”

De glitter and glamour van een zestiende-eeuws manuscript
“Waar ik mijn scriptie over zou schrijven als ik weer student was? Een mooi geïllumineerd middeleeuws handschrift. Dat is prachtig en uniek om te onderzoeken. In de collectie van de VU hebben we bijvoorbeeld een bijzonder zestiende-eeuws manuscript met tekeningen in de marges die glitter and glamour uitstralen.” Van Dijks ogen twinkelen wanneer ze erover vertelt. “Of ik zou een incunabel kiezen, dus een hele vroege druk waarin die overgang van handschrift naar boekdruk mooi te zien is.”

Zien, voelen en ruiken
“Studenten mogen bij een onderzoek met een middeleeuws handschrift of een oude druk met het originele materiaal werken”, vervolgt Van Dijk, “Zo kun je het zien, voelen, ruiken. De geur van bepaalde voorwerpen is heel typerend. Je ziet hier regelmatig studenten in de leeszaal een object bestuderen of ze lezen oude stukken door. Vaak maken ze er foto’s van en werken dan thuis verder aan hun scriptie. We hebben veel uit onze collectie gedigitaliseerd, zodat je via de beeldbank het stuk kunt bekijken.

3D prints
Bij de Universiteitsbibliotheek maken we ook 3D prints van bepaalde voorwerpen. Zo hebben we 3D prints gemaakt van enkele kleitabletten met spijkerschrift. Op die manier kun je ook voorwerpen die kwetsbaar zijn toch goed bestuderen.”

Wil je onderzoek doen naar een voorwerp uit onze collectie? Neem dan contact op met één van onze conservatoren.

Lees meer over de collecties op de UB-website. Je vindt daar ook de contactgegevens van de conservatoren.

Bekijk de lijst met ideeën voor (scriptie)onderzoek.