Multatuli-tentoonstelling “Ik wil gelezen worden”

Vanaf 2 maart tot 29 mei in de Erfgoedvitrine Universiteitsbibliotheek – VU Hoofdgebouw

18-02-2020 | 11:11

Multatuli_tentoonstelling_Portret_MulatuliOp 2 maart 2020 is het 200 jaar geleden dat de schrijver Multatuli (pseudoniem voor Ed. Douwes Dekker) werd geboren in Amsterdam. Zijn 200ste geboortedag wordt in Nederland grootscheeps herdacht. Aan de VU wordt een Multatuli-leerstoel ingesteld, gesponsord door het Multatuli Genootschap, met Jacqueline Bel als de eerste Multatuli-hoogleraar. In aansluiting hierop presenteert de Universiteitsbibliotheek de Multatuli-tentoonstelling ‘Ik wil gelezen worden’.

Multatuli’s leven, Volledige Werken, en magnum opus de Max Havelaar
Prof.dr  Jacqueline Bel houdt op 2 maart haar oratie getiteld ‘Ik wil gelezen worden. Multatuli, het pak van Sjaalman en de moderne Nederlandse literatuur.’ Vanaf dan is de tentoonstelling te zien die aandacht besteedt aan: Multatuli’s leven, zijn Volledige Werken, zijn magnum opus de Max Havelaar (1860) en ander werk. Ook is er aandacht voor de wetenschappelijke publicaties over Multatuli en het zogenoemde Nachleben: zoals de van zijn werk afgeleide toneelstukken, een musical en film.

Scherpe kritiek op het koloniale systeem
Multatuli wordt nog altijd gezien als een van de grote auteurs uit de Nederlandse literatuur. Zijn roman Max Havelaar, of de koffiveilingen der Nederlandsche handelsmaatschappij (1860), die begint met de bekende zin van Batavus Droogstoppel: ‘Ik ben makelaar in koffi en woon op de Lauriergracht, no 37’, deed bij verschijning een rilling door het land gaan. In de roman uitte Multatuli scherpe kritiek op het koloniale systeem. De roman eindigt met een oproep aan de toenmalige koning Willem III: ‘Aan U durf ik met vertrouwen vragen of 't uw keizerlyke wil is: […] dat daarginds Uw meer dan dertig millioenen onderdanen worden MISHANDELD EN UITGEZOGEN IN UWEN NAAM?’

Multatuli_tentoonstelling_coverMaxHavelaar‘The book that killed colonialism’
Multatuli weet met zijn Max Havelaar tot op de dag van vandaag telkens weer de belangstelling te trekken van nieuwe generaties lezers en onderzoekers. Ook in het buitenland is de Max Havelaar bekend: de roman werd vertaald in bijna veertig talen. Het boek geldt niet alleen als excellente literaire prestatie maar ook als een werk dat zijn belang ontleent aan de grote maatschappelijke gevolgen die het had. Zo noemde de Indonesische Nobelprijswinnaar voor literatuur Pramoedya Ananta Toer de Max Havelaar in 1999 ‘The book that killed colonialism.’ Tegelijkertijd is er inmiddels een Suske en Wiske-strip over de Max Havelaar: De halve Havelaar (2010), en ook een bewerking van de roman onder de titel Max Havelaar met zombies (2016). Max Havelaar is intussen ook een fair trade koffiemerk.

Multatuli-gedenksteen in de Nieuwe Kerk
Om het 200-jarig jubileum luister bij te zetten heeft het Multatuli Genootschap, onder voorzitterschap van dr. Elsbeth Etty, veel meer activiteiten ondernomen. Zo werd de start van het Multatuli-jaar 2020 op 17 februari gemarkeerd door de onthulling van een Multatuli-gedenksteen door koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

Multatuli-website presenteert zijn hele oeuvre
In het najaar wordt de website ‘Multatuli-online’ gelanceerd. Deze website presenteert het hele oeuvre van Multatuli, de volledige correspondentie, handschriften, secundaire literatuur en archivalia ontsloten en in samenhang gepubliceerd. Door middel van geo-visualisatie worden bovendien alle werken en biografische data van Multatuli gekoppeld aan geografische locaties en zichtbaar gemaakt op landkaarten uit Multatuli’s tijd. Zo kunnen lezers en onderzoekers op reis door zijn leven en werk.

Deze tentoonstelling is samengesteld door:
•    Prof. dr. Jacqueline Bel, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde (Multatuli-leerstoel)
•    Willemien van Dijk, conservator Handschriften en oude drukken UB
•    Reinout Klaarenbeek, conservator Kaarten en Atlassen UB
•    Marja Willekens, informatiespecialist Geesteswetenschappen UB 


Multatuli-tentoonstelling “Ik wil gelezen worden”  | Datum: 2 maart tot 29 mei 2020 | Locatie: HG, Erfgoedvitrine, 1e verdieping hoofdgebouw, naast ingang UB


Multatuli_tentoonstelling_nieuwsbericht_2afbeeldingen01

    Rechts: kaart Nederlands Oost-Indië (1920)

Multatuli_tentoonstelling_nieuwsbericht_2afbeeldingen02

    Links: Gezigt op Lebak (Vues de Java), G.W.M. van de Velde, rechts: koffieplant, Teyers museum