Hoe werken onderzoekers verder in deze tijd?

We zitten op dit moment in een zeer uitzonderlijk situatie in Nederland. De maatregelen die zijn genomen hebben ook hun grote weerslag op de VU. Uiteraard terecht en begrijpelijk dat iedereen nu zoveel mogelijk moet thuisblijven en -werken, ook op de VU nemen we onze verantwoordelijkheid. Naast de zorgen die er zijn over gezondheid, naasten en de toekomst werken er velen waar mogelijk door aan hun onderzoek en het draaiende houden van de bedrijfsvoering en ondersteuning.

16-04-2020 | 15:56

We maakten een virtueel rondje langs de velden.

RSN_acquelien_van_stekelenburgJacquelien van Stekelenburg: All business is unusual
Jacquelien van Stekelenburg, Hoogleraar Social Change & Conflict, Portefeuillehouder Onderzoek & Valorisatie, Vice decaan. “All business is unusual, zo zou je deze tijd kunnen beschrijven. We doen ons uiterste best om onze docenten en onderzoekers zo goed mogelijk te ondersteunen. Wat betreft sociaalwetenschappelijk onderzoek is dataverzameling middels face-to-face interviews en observaties is nu niet aan de orde. En we drukken ook iedereen op het hart de RIVM richtlijnen op te volgen. Vaak zijn er wel alternatieven mogelijk via digitale weg. Maar we moeten ook begrip hebben voor de collega’s die dat op dit moment niet lukt. Ze hebben hun handen vaak vol aan het doorzetten van het onderwijs en hebben ook te maken met hun eigen thuissituatie, bijvoorbeeld met kleine kinderen over de vloer.

Overigens, voor diegene die wél onderzoek (kunnen) blijven doen, is het op dit moment erg belangrijk om goed te documenteren wat de maatregelen betekenen voor de aanpak van het onderzoek, de zogenaamde fieldnotes ten tijde van corona. Alles wat nu anders gaat, of waarvoor alternatieven bedacht worden, moet later inzichtelijk kunnen worden gemaakt omdat het impact op uitkomsten kan hebben. Tegelijkertijd is dit voor een sociaal wetenschapper een razend interessante tijd. Wat betekent deze nieuwe situatie voor het gedrag van mensen? Voor normen en waarden? Voor de manier waarop er wordt bestuurd en besluiten worden genomen? Er zijn ineens allerlei dingen mogelijk, zoals voldoende opvang voor daklozen, digitaal onderwijs. Aan de andere kant liggen er ook zaken stil. De stikstofdiscussie bijvoorbeeld. Omdat we het heel belangrijk vinden om met elkaar in gesprek te blijven hebben we vanuit het VU profielthema Governance for Society en het Institute of societal resilience samen met pakhuis de Zwijger een 5-delige livecast ‘Stad in spagaat’ georganiseerd. Het eerste deel over onderwijs werd op 2 april uitgezonden. Terugkijken en registreren om deel te nemen kan op dezwijger.nl.

RSN_Erwin_PetermanErwin Peterman: En het onderzoek dan?
Erwin Peterman, Hoogleraar Natuurkunde van Levende Systemen: “Het is een hele omschakeling. Begrijpelijk is er veel aandacht voor het onderwijs, maar soms denk ik wel, en het onderzoek dan? We kunnen geen experimenten meer uitvoeren. Deze liggen allemaal stil. Gelukkig hebben we wel een en ander goed kunnen veiligstellen voordat we de labs hebben gesloten, bijvoorbeeld cruciale cellijnen en wormenstammen. We lopen er ook tegen aan dat bepaalde contracten van onderzoekers binnenkort aflopen waardoor hun onderzoek wellicht niet afgerond zal kunnen worden. Aan de andere kant is het ook weer zo dat we op bepaalde terreinen nu meer tijd hebben om bijzondere uitkomsten rustig nader te analyseren. Verder werken we ook gewoon verder en houden we contact via Zoom, dat blijkt uiteindelijk het prettigst te werken nadat we meerdere opties hebben uitgeprobeerd. Wat ook nog goed is om te melden is dat we beschermingsmiddelen zoals handschoenen hebben gedoneerd aan het Rode Kruis, zo kunnen we in ieder geval een bijdrage leveren. En uiteraard zijn er ook een aantal collega’s elders in onze faculteit die meewerken aan de zoektocht naar een medicijn of vaccin tegen COVID-19. Vanzelfsprekend werken zij wel (op veilige afstand van elkaar) verder in de laboratoria.”

Juan Rojo: Belangrijk om met internationale studenten contact te houdenRSN_JuanRojo-Photo-Profv3
Juan Rojo, Universitair Hoofddocent, Faculteit der Bètawetenschappen: Astro- & Deeltjesfysica. “Om verder te kunnen werken aan ons onderzoek en onderwijs hebben we Slack in gebruik genomen. Daarnaast gebruiken we ook Zoom. Slack is een soort WhatsApp maar dan voor zakelijk en wetenschappelijk gebruik. Het fijne aan Slack is dat je veel directer met elkaar in contact staat dan via email. Het is ook minder formeel waardoor de communicatie met studenten makkelijker gaat. Ook goed dat we op deze manier met onze internationale studenten in contact kunnen blijven. Zij hebben vaak minder familie en vrienden dichtbij, in deze situatie wordt eventuele eenzaamheid versterkt en is het goed om het sociale contact vast te houden. Daarnaast kan veel in Slack geïntegreerd worden, zo kan je een zoom meeting makkelijk opzetten via Slack en is het ook mogelijk eenvoudig documenten zoals papers te delen met elkaar. We hebben nu al besloten om hier na deze crisis verder mee te gaan. Voor veel situaties werkt het namelijk efficiënter en het helpt ons ook om het netwerk minder te belasten met email. Wat betreft de voortgang van het onderzoek zien we dat het theoretische onderzoek goed doorloopt, alles waarbij labs nodig zijn ligt helaas even stil. We houden er nu al rekening mee dat dit tot de zomer zal duren”.

RSN Gerrit KuikGerrit Kuik: het digitale laboratorium
Gerrit Kuik, Hoofd & docent Natuurkunde Practicum en Didactiek. “Wij verzorgen Natuurkunde practica voor de bachelor opleidingen. De practicumzalen zijn nu gesloten. Daarom hebben we een alternatief bedacht. De eerstejaars doen bijvoorbeeld proeven met zonnecellen. Daarbij  mogen zij zelf bedenken wat ze willen onderzoeken. Bijvoorbeeld wat gebeurt er als je een cel half bedekt of wat het rendement doet als de cel heel koud of warm is. We hebben nu een manier gevonden om alle stappen op afstand te kunnen doorlopen via video-onderwijs. Het enige dat niet kan is zelf het experiment uitvoeren. Dat doen wij nu voor ze. Een aantal collega’s heeft de apparatuur meegenomen naar huis en stuurt de datasets van de experimenten naar de studenten zodat die wel zelf de analyse kunnen doen. Het enige nadeel is dat studenten fouten maken bij het experiment en daarvan kunnen leren terwijl we ze nu direct goede data geven, maar al met al een heel goed alternatief! In een ander vak hebben we opstellingen waarbij studenten leren hoe je die via de computer kunt aansturen. Ook dat kan nu niet op de universiteit dus bieden we een gelijkwaardige variant waarbij studenten thuis een gehoortest kunnen maken met hun geluidskaart. Hiermee kunnen we ook heel goed de principes overbrengen”.

Ewa Miedzobrodzka: denk juist nu na over Open Science
RSN_ewaEwa Miedzobrodzka, promovendus Media Psychologie bij de faculteit Sociale Wetenschappen. “Ik ben in de gelukkige omstandigheid dat ik al mijn dataverzameling al heb afgerond. Dit betekent dat ik nu gewoon verder kan werken vanuit huis aan de analyse. Via Skype e.d. houd ik contact met mijn collega’s. Ik hoor wel van anderen dat zij zich zorgen maken. Hun interviews en testen met proefpersonen liggen stil. Zij hebben vaak voor een bepaalde periode funding geregeld. Hoe gaat dat als zij straks 3 maanden uitloop hebben? Positief aan deze situatie is wellicht de hoop dat als onderzoekers tijd over houden zij wellicht kunnen gaan werken aan zaken als zaken als Open Science. Hetgeen ik een warm hart toe draag vanuit mijn rol bij de Open Science Community Amsterdam. Zie ook de laatste nieuwsbrief waarin ze stil staan bij hoe om te gaan met vertraging in je onderzoek in dit kader”.