Wandkleed 'Helpende handen' - cadeau van de Vrouwen VU-hulp

Helpende handen in kleurVanaf de jaren dertig tot begin 2000 hebben gereformeerde vrouwen gespaard om de ambities van de Vrije Universiteit waar te kunnen maken. De organisatie van deze 'Vrouwen VU-hulp' lag in handen van vrouwen. Deze actieve bijdrage stond op gespannen voet met het idee van de gereformeerde zuil (waartoe de VU behoorde) dat vrouwen in het huishouden hoorden. Ze hebben echter veel voor de VU betekend. In 1980 bij haar 100-jarig bestaan kreeg de VU van Vrouwen VU-Hulp dit wandkleed bestaande uit vele 'helpende handen' van de achterban.

Vrouwen aan de VU
Decennialang was de VU het domein van de 'mannenbroeders'. Het besturen en uitvoeren was, net als bij de Gereformeerde Kerk en de Anti-Revolutionaire Partij, aan mannen voorbehouden. De plaats van de vrouw was, volgens kerk en partij, in het huishouden en bij de familie. Er was nauwelijks ruimte voor vrouwen binnen de VU en VUvereniging. Pas in de jaren twintig werden mondjesmaat vrouwelijke studenten geaccepteerd. De eerste vrouwelijke docent zou pas na de Tweede Wereldoorlog aantreden.

beeld VU-busjeSparen uit het huishoudgeld
Tot 1950 werd de Vrije Universiteit volledig gefinancierd door particulieren. Er was nooit voldoende geld om de ambities van de almaar groeiende universiteit waar te maken. Vanaf 1932 werd door enkele vrouwen onder aanvoering van Sibbeltje Verdam-Okma op grote schaal gestart met een inzameling voor de oprichting van een Medische Faculteit. Later werd het doel de laboratoria van Wis- en Natuurkunde, en nog weer later extraatjes als betere toegankelijkheid van het Ziekenhuis voor mindervaliden. De vrouwen legden dubbeltjes en stuivers opzij van hun huishoudgeld en bewaarden die in het beroemde VU-busje. Het coördineren van de spaaractie (legen van de busjes en tellen van het geld) met op het hoogtepunt 115.000 spaarsters werd geheel door vrouwen georganiseerd.

beeld Helpende Handen zwartwitHelpende Handen
Bij het honderdjarig bestaan van de VU in 1980 schonk Vrouwen VU-Hulp dit wandkleed met daarop verbeeld de 'Helpende handen' van de ijverige spaarsters - in alle mogelijke vormen en materialen. Initiatiefneemster was mevrouw J. Bonker-Blotevogel, een van de provinciale vertegenwoordigsters.
 


Zie ook:

  • Martha Visscher-Houweling, 'Sibbeltje Verdam-Okma, de vrouw achter het VU-busje', in: Flipse, Ab, Verder kijken, Honderdvijfendertig jaar Vrije Universiteit Amsterdam in de samenleving (Amsterdam, 2016) 
  • Jan de Bruijn, 'Helpende Handen', VU-plan 1937 en Vrouwen VU-Hulp de jaren 1932-1997 (Zoetermeer, 1999)