Geld als water: EcoCirc en de nationale economie

beeld EcoCircMet een dweil en een schroevendraaier moest dit apparaat, de EcoCirc, in de jaren tachtig bediend worden. Studenten konden aan de hand van waterstromen, schuifjes en gewichten invloed uitoefenen op dit model van de nationale economie. Als er te veel aan geprutst werd stroomde het over, net als in het echt. Dit in 1953 aan de VU gebouwde ontwerp is gebaseerd op de MONIAC (Monetary National Income Analogue Computer, 1949) ontworpen door econoom Bill Phillips.

beeld Ecocirc bouwersZelfgebouwd
Folkert de Roos, een van de eerste hoogleraren aan de economische faculteit, was onder de indruk van het ontwerp van Phillips. Hij wilde graag een dergelijk apparaat om de ideeën van econoom Keynes uit te leggen aan zijn studenten. Het kopen van een compleet exemplaar uit de fabriek van Phillips was echter te duur voor de particulier gefinancierde Vrije Universiteit. Maar De Roos kreeg het ontwerp. En in de stille uren van de instrumentmakerij van Scheikunde werd er tussen 1951 en 1953 de EcoCirc gebouwd. Men was zo trots op de machine dat deze een plek kreeg in de VU-promotiefilm van 1955.

Ondergang en wederopkomst
In de jaren zeventig begon de EcoCirc te lekken en belandde in de kelder. Het apparaat werd in de jaren tachtig weer naar boven gehaald en gerepareerd, waarna het in de jaren negentig weer in onbruik raakte. Generaties studenten, waaronder Wouter Bos en Gerrit Zalm, kennen het apparaat. In 2018 is de EcoCirc na circa 25 jaar opnieuw gerestaureerd. Hij is nu tentoongesteld bij de School of Business and Economics, op de 8ste verdieping van het VU-Hoofdgebouw.

Zie ook:
Hans Visser, 'Folkert de Roos, voorbeeldig vakman bij wie het om de inhoud ging', in: Flipse, Ab, Verder kijken, Honderdvijfendertig jaar Vrije Universiteit Amsterdam in de samenleving (Amsterdam, 2016)